Đi nhiều nước rồi nhưng có một điều ở Singapore khiến mình thật sự thích thú: Cầm theo một cái chai rỗng, rồi cứ thế mở vòi ở bất kỳ đâu – mall, sân bay, thậm chí trong toilet – và uống.
Không phải vì mình keo đâu… mà vì ở Singapore, nước sạch chính là “brand quốc gia”. Đi du lịch Singapore tiền lãng phí nhất là tiền mua nước nha.
Có lần xem lại đoạn phim cũ, thấy Cố Thủ Tướng Lý Quang Diệu kể là Malaysia doạ là nếu Singapore không “nghe lời” sẽ cắt nguồn nước liền.
Ngày Singapore tách khỏi Malaysia, ông Lý Quang Diệu hiểu một sự thật cay đắng:
Một đất nước không thể ngẩng đầu nếu phải sống nhờ đường ống nước của người khác.
Singapore lúc ấy nghèo, hồ chứa nhỏ, nước ngọt gần như không có.
Chỉ một quyết định từ phía bên kia biên giới là cả quốc gia tê liệt.
Ông nói thẳng:
“Nếu còn phụ thuộc vào Malaysia, chúng ta mãi chỉ là một vệ tinh.”
Từ nỗi lo ấy, ông biến nó thành một lời thề.
Ông gom đội ngũ khoa học, mời chuyên gia nước ngoài, mở những phòng thí nghiệm đầu tiên trên đảo quốc.
Họ miệt mài thử từng màng lọc, từng công nghệ thẩm thấu ngược, từng tia UV – đến mức chính ông cũng không chắc bao giờ mới thành công.
Rồi ngày đó cũng đến.
Kỹ sư đưa cho ông ly nước NEWater đầu tiên – thành quả của hàng năm trời nghiên cứu. Nước cao hơn ngưỡng nước sạch của thế giới.
Để làm gương Ông cầm ly, uống ngay trước hàng triệu người đang xem truyền hình.
Khoảnh khắc đó rất biểu tượng:
“If I can drink it, you can trust it.”
Một thông điệp vừa mạnh, vừa giản dị, vừa cho thấy cách người Singapore xây quốc gia từ những thứ căn bản nhất. Và không có gì quý hơn độc lập tự do.
Singapore nhỏ, nhưng họ chọn cách làm “không nhỏ” một chút nào:
Làm nước tới chuẩn thế giới.
Làm đường ống mới và bảo trì liên tục.
Làm hạ tầng theo kiểu “tập trung – đồng bộ – nghiêm túc”.
Họ nói về nước bằng khoa học:
Microfiltration – Reverse Osmosis – UV Disinfection.
4 nguồn nước (“Four National Taps”):
NEWater – nước biển lọc – nước nhập – hồ chứa.
Nghe khô khan vậy thôi nhưng chính những công nghệ ấy giúp nước từ nhà máy uống được trực tiếp, vượt chuẩn WHO.
Mà điều làm mình nể nhất không phải công nghệ, mà là cái tinh thần quy hoạch của người Singapore.
Thứ gì thuộc về hạ tầng là họ làm từ gốc.
Thứ gì gọi là “chuẩn” thì họ làm tới cùng.
Thứ nào để giữ xã hội trật tự kỷ cương an toàn họ có đủ bộ quy định xử phạt chặt chẽ.
Trong khi ở Malaysia – chỉ cách Singapore có một cây cầu – lại là một câu chuyện khác:
13 bang, 13 tiêu chuẩn xử lý nước và đường ống khác nhau.
Nước từ nhà máy sạch, nhưng đi qua đường ống cũ là… không thể uống trực tiếp được.
Không phải Malaysia làm không tốt, mà vì họ rộng, phức tạp, và mỗi bang lại quản lý theo cách riêng.
Còn Singapore thì chọn cách tập trung – gom về một chuẩn – và giữ chuẩn đó như một lời cam kết quốc gia.
Nên mình mới thích Singapore ở cái “nề nếp” rất khó tả ấy.
Ở đây, một vòi nước công cộng cũng có phẩm giá.
Mở vòi – uống một ngụm – và cảm thấy mình đang chạm vào cả một triết lý sống của quốc gia này: làm tốt điều nhỏ nhất, rồi cả xã hội sẽ tốt lên từ từ.
Nhắc lại ai đi du lịch Singapore thì được bao “Buffee nước” thả ga nha!
Trả lời