Phụ huynh Việt Nam ngày càng quan tâm đến giáo dục từ sớm cho con. Từ trong bụng mẹ rồi lớp mầm chồi lá có 7749 phương pháp giáo dục với đủ loại chương trình.
Nhưng nhiều quá đâm ra chọn mệt và chi phí đầu tư cho đứa con tiểu học giờ có khi bằng cả miếng đất cho nên gần đây có vài phụ huynh muốn cho con đi học sớm từ năm lớp 4. Chương trình sẵn khỏi đưa rước học av khỏi cho học vẽ múa hát toán văn rồi tư duy…
Sau 15 năm thì năm nay là năm mà phụ huynh hỏi mình nhiều nhất việc du học bậc tiểu học cho con. Mình hỏi anh chị đã nghĩ kỹ chưa, cả hai mặt.
Anh chị im lặng rồi nói là đã tìm hiểu hết trường ở Malaysia và Singapore rồi thấy ổn.
Mình hỏi anh chị đã cân nhắc lợi và hại chưa và đứa trẻ có thật sự thích đi khi còn nhỏ vậy không?
Lợi thì có, mình không phủ nhận. Con tiếp xúc sớm với môi trường quốc tế, ngôn ngữ thấm vào tự nhiên hơn, cơ hội sau này vào trường top cũng rộng hơn. Nhưng đổi lại là gì?
Đổi lại là Mẹ phải đi theo vì con còn quá nhỏ, không thể để một đứa lớp 4 ở xứ người một mình. Ba ở lại Việt Nam làm việc kiếm tiền nuôi hai mẹ con. Gia đình bắt đầu sống trong hai múi giờ, hai không gian, hai nhịp sống khác nhau. Mình đã gặp những gia đình đi theo hành trình đó và li dị sau vài năm. Không phải vì họ không yêu nhau, mà vì khoảng cách dài quá, lâu quá, người ta dần sống quen không có nhau rồi thành ra thật sự không cần nhau nữa.
Rồi con xa ông bà. Mười mấy năm sau học xong về, ông bà mất rồi thì cái gốc cũng mất theo. Một đứa trẻ lớn lên không có ký ức về mùi bếp của bà, không nhớ giọng kể chuyện của ông, sau này có về Việt Nam cũng chỉ là về một nơi quen mặt mà không quen lòng.
Còn tiền. Lớp 4 nghĩa là còn khoảng 12 đến 14 năm học phía trước để xong bằng đại học. Mỗi năm bèo nhất cũng 700 triệu, tính ra tổng đầu tư từ 8 đến 11 tỉ, chưa kể những phát sinh không tên. Phụ huynh có con học lớp 4 thường đang ở độ tuổi 34 đến 45, đúng giai đoạn đang xây dựng tài chính, chưa phải lúc tài sản đã đủ dày để không cảm thấy áp lực. Trừ khi có sự hậu thuẫn thật lớn từ ông bà, còn lại mình đều nói thẳng: từ từ thôi, đừng vội. Mà có tiền nhiều thì có những cái đầu tư khác ổn hơn thì nên đầu tư. Vì đâu có nhà tuyển dụng nào cầm cái CV r nhận con mình vì “lớp 4 đã học ở Singapore” nó là rất nhiều yếu tố nếu nói tới việc làm.
Nhưng thứ mình lo hơn cả tiền, là chuyện con sẽ thành ai sau mười mấy năm đó.
Một đứa trẻ rời Việt Nam từ năm chín mười tuổi, chưa kịp thấm tiếng Việt, chưa kịp hiểu người Việt sống như thế nào, nghĩ như thế nào, yêu thương nhau theo cách nào. Ra nước ngoài mười mấy năm rồi về, con sẽ nói tiếng Việt lơ lớ, nhìn văn hoá mình bằng con mắt người ngoài, không hiểu tại sao người Việt làm vậy, nghĩ vậy, ứng xử vậy. Con có cái vỏ Việt Nam nhưng bên trong là một bầu trời khác mà chính con cũng không biết mình đang đứng ở đâu.
Hôm trước gặp chị Thuý ở sự kiện, hai chị em ngồi nói chuyện về điều này. Chị nói một câu mình thấy đúng lắm, rằng người Việt mình ai cũng có vài thứ không hài lòng về đất nước mình, nhưng nước nào cũng vậy, người Mỹ cũng chửi tổng thống ầm ầm mà. Quan trọng là mình có hiểu mảnh đất mình sinh ra không, có tự hào về ngôn ngữ mình nói không, có cảm thấy cội nguồn là thứ mình muốn giữ lấy không. Vì khi ra thế giới, cái làm người ta nhớ đến mình không phải là tấm bằng trường nào, mà là mình là người như thế nào, mình đến từ đâu và mình mang theo gì.
Tiếng Việt là thứ đó. Văn hoá Việt là thứ đó. Và một đứa trẻ rời đi từ lớp 4 rất dễ đánh mất thứ đó mãi mãi.
Mình không nói đừng cho con đi du học. Mình chỉ nói đừng vội. Hãy để con lớn thêm một chút, hiểu mình là ai một chút, bén rễ vào mảnh đất này một chút đã. Rồi khi con ra đi, con sẽ mang theo cả một cái cây chứ không chỉ một chiếc lá rời.
Trả lời