Dạo gần đây có hai phụ huynh hỏi cùng một câu hỏi. Sau khi cân nhắc mình nghĩ bài post này sẽ đưa thêm góc nhìn cho anh chị.
Mình hay hỏi lại phụ huynh m: quốc gia nào phù hợp với con người con đang là và con người con muốn trở thành?
Nghe có vẻ giống nhau nhưng thực ra khác nhau rất nhiều. Vì khi hỏi “nước nào tốt hơn” thì mình đang so sánh hai cái hộp. Khi hỏi “nước nào phù hợp với con” thì mình đang nhìn vào đứa trẻ trước, rồi mới nhìn ra bản đồ.
Về chính sách dành cho sinh viên quốc tế 2026:
Canada: Làm thêm 24h/tuần – ở lại sau tốt nghiệp tới 3 năm.
Úc: Làm thêm 48h/2 tuần – ở lại sau tốt nghiệp 2–3 năm.
Thay vì hỏi ngành nào đang hot, hãy thử hỏi: mười đến hai mươi năm tới, chính phủ nước đó đang cần những con người như thế nào? Vì cuối cùng, việc làm, cơ hội ở lại và chất lượng cuộc sống của con sẽ đi theo nhu cầu thực tế của nền kinh tế, không đi theo những gì đang được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa ngành nghề ưu tiên của 2 nước
Canada (PGWP eligible fields): ưu tiên các ngành mà nền kinh tế đang thiếu nhân lực để phục vụ nhu cầu trong nước.
Úc (189 Skilled Occupation List): ưu tiên các nghề có giá trị lâu dài cho mục tiêu nhập cư tay nghề và phát triển quốc gia.
Canada hiện đang ưu tiên rất rõ các nhóm ngành như y tế, giáo dục, kỹ thuật, nghề kỹ thuật tay nghề cao, nông nghiệp và chuỗi cung ứng. Đây không phải ngẫu nhiên. Canada có dân số khoảng 41 triệu người nhưng diện tích lớn thứ hai thế giới, tỷ lệ sinh liên tục giảm, dân số ngày càng già đi và nhập cư đang trở thành một phần không thể thiếu để duy trì tăng trưởng. Họ đang cần người lấp vào những khoảng trống thực sự của nền kinh tế.
Úc cũng tương tự nhưng có phần chọn lọc hơn. Những năm gần đây chính sách nhập cư của Úc thay đổi liên tục và ngày càng siết chặt hơn. Danh sách nghề được ưu tiên xoay quanh điều dưỡng, kỹ thuật, công nghệ thông tin, giáo dục mầm non, công tác xã hội và chăm sóc trẻ em.
Điều mình thấy thú vị là những ngành phụ huynh Việt Nam thường hỏi nhiều nhất như business, marketing, finance, hospitality lại không nằm trong nhóm ưu tiên của cả hai nước. Không phải học những ngành này sẽ không thành công. Nhưng con đường sẽ khó hơn và đòi hỏi con phải nổi bật hơn đám đông rất nhiều.
Còn về cuộc sống thực tế thì sao?
Mình hay hỏi những bạn đang sống ở đó vì số liệu trên giấy và cảm giác sống thật sự là hai thứ khác nhau.
Một bạn từng học ở Mỹ rồi chuyển sang Úc nói rằng sau khi tốt nghiệp thì chất lượng đào tạo giữa các nước chênh lệch không quá lớn, thứ quan trọng hơn là chất lượng sống, cơ hội việc làm, thời tiết, đồ ăn và các mối quan hệ xung quanh. Với bạn đó, Úc phù hợp hơn, một phần vì gần Việt Nam.
Một bạn học Nursing tại Úc thì nói đơn giản hơn: một năm về Việt Nam hai lần cũng được, vé không quá đắt, thời tiết dễ chịu, mà điều dưỡng thì ở đâu cũng cần.
Một anh đã sống ở Canada bốn năm rồi chuyển sang Úc thêm ba năm thì nhận xét rằng người Canada thân thiện và dễ chịu hơn, nhưng ở Úc áp lực công việc cao hơn, cạnh tranh hơn, bù lại thu nhập tốt hơn.
Trong khi đó một người đang sống ngay downtown Toronto lại chia sẻ điều khác: chi phí sinh hoạt tăng rất nhanh, thuế cao, áp lực tài chính lớn, mùa đông kéo dài nhiều tháng và điều đó ảnh hưởng đến tinh thần nhiều hơn người ta nghĩ trước khi đi.
Canada không phải thiên đường. Úc cũng không phải thiên đường.
Cả hai đều có những thứ rất tốt và những thứ không tốt không có quốc gia nào là hoàn hảo vì được cái này sẽ mất cái kia. Vấn đề là hiểu rõ lựa chọn được gì và mất gì thôi!
Điều mình muốn anh chị thật sự ngồi xuống suy nghĩ không phải là Canada hay Úc. Mà là con mình là ai, con giỏi cái gì, con có thể đóng góp được gì cho xã hội nơi con sẽ sống. Nếu con học một ngành mà chính phủ đó đang cần và nó phát huy được điểm mạnh của con để lỡ chính sách có thay đổi con vẫn biết mình muốn trở thành ai hay một ngày luôn dành 8 tiếng cho việc gì.
Và đó mới là câu hỏi xứng đáng để mỗi gia đình dành thời gian trả lời, trước khi quyết định gửi con đi du học.
Nguồn thông tin trên bài viết:
1. Quy định làm thêm và PGWP của Canada
Làm thêm 24 giờ/tuần
(IRCC – Chính phủ Canada)
https://www.canada.ca/…/study…/work/work-off-campus.html
Giấy phép làm việc sau tốt nghiệp PGWP
https://www.canada.ca/…/work/after-graduation/about.html
2. Quy định làm thêm và ở lại sau tốt nghiệp của Úc
Student Visa 500
https://immi.homeaffairs.gov.au/…/visa-listing/student-500
Temporary Graduate Visa 485
https://immi.homeaffairs.gov.au/…/temporary-graduate-485
3. Danh sách ngành nghề ưu tiên của Úc (Visa 189)
Core Skills Occupation List (CSOL)
https://www.jobsandskills.gov.au/data/skills-priority-list
và
https://immi.homeaffairs.gov.au/…/skill-occupation-list
4. Danh sách nhóm ngành đủ điều kiện PGWP của Canada
Field of Study Requirement
https://www.canada.ca/…/after-graduation/eligibility.html
5. Dân số Canada khoảng 41 triệu người
Statistics Canada
https://www150.statcan.gc.ca/…/240925/dq240925a-eng.htm
6. Canada đối mặt với già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm
Statistics Canada
https://www.statcan.gc.ca/…/6140-canadas-population…
7. Immigration Levels Plan của Canada
Mục tiêu nhập cư để duy trì tăng trưởng kinh tế
https://www.canada.ca/…/20252027-immigration-levels…
8. Australia Skills Priority List
Báo cáo các ngành thiếu hụt nhân lực tại Úc
https://www.jobsandskills.gov.au/data/skills-priority-list
9. OECD – Australia có tỷ lệ người sinh ra ở nước ngoài cao nhất thế giới
https://www.oecd.org/…/international-migration-outlook…
10. OECD – Canada và Australia đều thuộc nhóm quốc gia phụ thuộc mạnh vào nhập cư để phát triển kinh tế
https://www.oecd.org/migration
Trải nghiệm thực tế của cựu du học sinh Canada và Úc được MAY tổng hợp từ cộng đồng du học sinh và khách hàng của MAY.
Trả lời