Mình nhận được tin nhắn này từ một bạn đang học lớp 12.
Mình thấy vui vì bạn có định hướng sớm. Và mình cũng thấy mình cần nói thật với bạn một vài điều, vì mình bị áp lực khi trở nên “nổi tiếng” hay là “hình mẫu” cho ai đó.
Trước hết, mình chỉ đang ở cấp độ thấp nhất trong hệ thống chứng chỉ ICF. Bạn đang thần tượng một người vẫn còn đang học và đang xây. Điều đó không sao, nhưng mình muốn bạn biết rõ mình đang nhìn vào ai.
Và để bạn hiểu tại sao mình nói những điều sắp nói, mình kể bạn nghe hành trình của mình một chút.
Mình bắt đầu từ vị trí thực tập sinh tại một công ty du học. Rồi lên nhân viên tư vấn kiêm xử lý hồ sơ. Rồi trưởng nhóm. Rồi quản lý chi nhánh. Rồi mới tự mở công ty riêng. Mười lăm năm. Không phải mười lăm năm ngồi chờ cơ hội mà là mười lăm năm miệt mài tích lũy từng bước một, từng vai trò một. Đến lúc mình học coaching, mình đã có đủ vốn sống, đủ trải nghiệm thực tế, đủ khả năng thấu cảm được xây từ hàng nghìn cuộc trò chuyện thật với khách hàng thật và vô số những quyết định nhận hay sa thải nhân sự. Và quan trọng không kém, mình đã có nền tảng tài chính đủ vững để học và làm coaching theo đúng những gì mình tin, không bị áp lực KPI, không phải làm trái với những gì mình thật sự muốn mang lại cho người khác.
Đó là thứ mình có khi bước vào nghề này. Không phải chứng chỉ. Là tất cả những thứ phía sau chứng chỉ đó.
Và đây là vài góc nhìn thực tế mình muốn chia sẻ với bạn.
Tuổi tác trong nghề này là một rào cản thật sự. Không phải vì bạn kém, mà vì coaching là ngành mà khách hàng cần tin tưởng người ngồi trước mặt họ đã trải qua đủ thứ trong cuộc sống. Một bạn 18, 20 tuổi dù học giỏi đến đâu cũng rất khó tạo được niềm tin với người đang cần giải quyết vấn đề về sự nghiệp, hôn nhân hay định hướng cuộc đời. Điều đó không có nghĩa là không làm được, nhưng con đường sẽ dài và khó hơn nhiều so với người đã có thêm mười năm trải nghiệm thực tế phía sau lưng.
Thị trường Việt Nam cũng là điều cần nhìn thẳng. Người ta sẵn sàng chi bốn triệu cho một đôi dép, một cái đầm, một bữa ăn ngon. Nhưng tỉ lệ người sẵn sàng bỏ bốn triệu cho một giờ coaching vẫn còn rất thấp. Không phải vì dịch vụ không có giá trị, mà vì nhận thức về coaching ở Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu. Xây dựng thị trường cho nghề này đòi hỏi thời gian, network và thương hiệu cá nhân rất mạnh, không phải chỉ một tấm chứng chỉ.
Chưa kể sau khi có chứng chỉ rồi thì công việc thật sự mới bắt đầu. Phải theo dõi khách hàng, đồng hành dài hạn, xây cộng đồng, xây thương hiệu, tìm khách, giữ khách. Tất cả những việc đó đều cần network, cần thời gian tích lũy và cần một nền tảng đủ vững để đứng trước khi bước vào.
Lời khuyên thật lòng của mình là bạn hãy học một ngành nền tốt trước, tâm lý học là một lựa chọn rất phù hợp. Ra trường, đi làm, tích lũy trải nghiệm thực tế, hiểu con người từ nhiều môi trường khác nhau. Xây dựng nội lực. Xây dựng khả năng thấu cảm không phải từ sách vở mà từ những va chạm thật trong cuộc sống. Và song song đó, xây dựng nền tảng tài chính của riêng mình. Vì khi đến lúc làm coaching mà không bị áp lực tài chính, bạn mới có thể làm đúng những gì mình tin, phục vụ đúng những người mình muốn giúp, thay vì chạy theo số lượng khách hay nhận những ca không phù hợp chỉ vì cần doanh thu.
Thần tượng một người là điều tốt. Nhưng trước khi đi theo con đường của họ, hãy nhìn thật kỹ không chỉ vào điểm đến mà cả chặng đường họ đã đi qua để đến đó. Và hỏi thật thành thật với bản thân: mình có đang sẵn sàng đi một chặng đường dài như vậy không, và xã hội xung quanh mình có đang thật sự sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ đó chưa.
Chúc em thành công!
Trả lời