Câu hỏi thật ra rất hợp lý. Và mình muốn trả lời, bằng cả hai phía của bức tranh.
Trước hết, Canada vẫn hút sinh viên quốc tế vì một số lý do rất thực tế.
Du học sinh được phép làm thêm 24 giờ mỗi tuần trong thời gian học. Sau tốt nghiệp, nếu đủ điều kiện, có thể xin PGWP, tức giấy phép làm việc sau tốt nghiệp, với thời hạn lên đến 3 năm. Ba năm làm việc hợp pháp tại Canada là nền tảng để tích lũy kinh nghiệm, xây dựng hồ sơ định cư và đủ điểm CRS trong hệ thống Express Entry. Đây là lộ trình có thể đi được và nhiều người đã đi được. Đó là lý do Canada vẫn là lựa chọn chiến lược dài hạn cho những gia đình có mục tiêu định cư rõ ràng.
Nhưng bức tranh toàn cảnh không chỉ có phần đó.
Về thu nhập làm thêm thực tế, lương tối thiểu tại Ontario hiện là 17.60 CAD mỗi giờ. Làm đúng 24 giờ một tuần thì mỗi tháng thu về tối đa khoảng 1,688 CAD trước thuế, thực lãnh sau thuế còn khoảng 1,300 đến 1,400 CAD.
Phía chi ra mỗi tháng: tiền nhà tại Toronto xa trung tâm khoảng 600 CAD, ăn uống tự nấu 400 đến 500 CAD, xe buýt học sinh 128 CAD, điện thoại và chi phí lặt vặt thêm 100 đến 150 CAD. Tổng cộng khoảng 1,300 đến 1,600 CAD mỗi tháng chỉ riêng sinh hoạt căn bản, chưa tính học phí, chưa tính sách vở, chưa tính bất kỳ khoản phát sinh nào.
Tiền làm thêm vừa bằng tiền sinh hoạt. Không dư để đóng học phí.
Để hiểu rõ hơn mặt bằng giá cả ở đó như thế nào, một ly Iced Capp tại Tim Hortons, thức uống bình dân nhất của Canada, giá khoảng 3.29 CAD. Một tô phở cỡ lớn tại nhà hàng Việt ở Toronto khoảng 17 CAD. Cộng thêm thuế HST tại Ontario là 13% và văn hóa tip từ 15 đến 20% trên tổng hóa đơn, một tô phở bình thường sau thuế và tip thành khoảng 22 đến 23 CAD, tức gần 500,000 đồng cho một bữa ăn giữa tuần.
Đây không phải nhà hàng sang. Đây là quán quen để ăn cho đỡ nhớ nhà.
Và có một thứ nữa mà mình muốn nói thẳng vì ít ai đề cập khi tư vấn: mùa đông tác động đến tinh thần nhiều hơn người ta nghĩ.
Nhiều du học sinh quốc tế chọn thuê phòng tầng hầm để tiết kiệm tiền. Thiếu ánh sáng tự nhiên, cô đơn và cú sốc văn hóa cộng lại tạo áp lực tâm lý lớn và dễ dẫn đến trầm cảm theo mùa. Một nghiên cứu về du học sinh quốc tế tại Canada cho thấy 55% có nguy cơ bị trầm cảm. Theo Hiệp hội Tâm lý học Canada, khoảng 15% người dân Canada trải qua dạng nhẹ của rối loạn cảm xúc theo mùa. Với người lớn lên ở Việt Nam, lần đầu tiên thấy trời tối lúc 4 giờ chiều, lần đầu tiên ra đường gặp nhiệt độ âm kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3, đó là một trải nghiệm khác hoàn toàn so với những gì anh chị hình dung lúc đặt bút ký hợp đồng.
Vậy tại sao Canada vẫn thu hút?
Vì đối với những gia đình có mục tiêu định cư dài hạn, có nền tảng tài chính đủ vững và con có định hướng ngành nghề phù hợp, Canada vẫn là một trong số ít quốc gia có lộ trình rõ ràng từ du học đến thường trú.
Nhưng lộ trình đó ngày càng đòi hỏi nhiều hơn trước. Đặc biệt là về ngôn ngữ.
Các bạn sinh viên đang học tại Canada và sắp tốt nghiệp lưu ý phần này.
Quy định PGWP hiện hành yêu cầu chứng minh năng lực ngôn ngữ trước khi nộp hồ sơ. Từ ngày 1 tháng 11 năm 2024, tất cả người nộp đơn PGWP đều phải kèm theo kết quả kiểm tra tiếng Anh hoặc tiếng Pháp còn hiệu lực, không quá 2 năm tính từ ngày nộp hồ sơ.
Cụ thể như sau:
Nếu tốt nghiệp Bachelor’s, Master’s hoặc PhD: phải đạt tối thiểu CLB 7 ở cả 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết, không có yêu cầu về ngành học.
Nếu tốt nghiệp chương trình đại học khác như certificate hay diploma do trường đại học cấp: cũng yêu cầu CLB 7 ở cả 4 kỹ năng, và nếu nộp study permit từ ngày 1/11/2024 trở đi thì chương trình phải thuộc danh sách ngành đủ điều kiện.
Nếu tốt nghiệp college, polytechnic hoặc chương trình không thuộc university: yêu cầu tối thiểu CLB 5 ở cả 4 kỹ năng, và tương tự, nếu nộp study permit từ 1/11/2024 trở đi thì ngành học phải thuộc danh sách eligible field of study.
Điểm quan trọng cần lưu ý là IRCC không tính điểm trung bình giữa các kỹ năng. Nếu đạt CLB 7 ở 3 kỹ năng nhưng chỉ CLB 6 ở Đọc thì hồ sơ PGWP sẽ bị từ chối. Phải đạt đủ ngưỡng ở từng kỹ năng riêng lẻ. Và bài thi được chấp nhận là IELTS General Training, CELPIP-General hoặc PTE Core, không phải IELTS Academic.
Ngoài tiếng Anh, tiếng Pháp đang trở thành lợi thế chiến lược rất đáng đầu tư trong năm 2026. Đạt NCLC 7 tiếng Pháp kết hợp CLB 5 tiếng Anh có thể cộng thêm tới 50 điểm CRS trong hệ thống Express Entry. Tháng 3 năm 2026, Canada đã phát hành 4,000 thư mời định cư trong vòng rút thăm dành riêng cho người nói tiếng Pháp với ngưỡng CRS chỉ 393 điểm, thấp hơn đáng kể so với các vòng thông thường. Đây là con đường đang rộng mở và ngày càng có nhiều lợi thế cho người học thêm tiếng Pháp song song với tiếng Anh.
Mình vẫn ủng hộ du học Canada. Nhưng mình muốn anh chị và các bạn đi vào hành trình này với đôi mắt mở và sự chuẩn bị.
Nguồn tham khảo:
Lương tối thiểu Ontario 2025: https://immigrationnewscanada.ca/new-minimum-wage-in…/
Giá Tim Hortons Iced Capp: https://timhortonsmenuprices.ca/tim-hortons-iced-capp-menu/
Giá phở tại Toronto: https://www.tripadvisor.com/Restaurant_Review-g155019…
Thuế HST Ontario 13% và tip 15-20%: https://www.chatgpt.ca/blog/tipping-guide-canada
55% du học sinh quốc tế có nguy cơ trầm cảm: https://lethbridgecampusmedia.ca/seasonal-affective…/
Trầm cảm mùa đông và du học sinh: https://www.centennialcollege.ca/…/international…
15% người Canada bị ảnh hưởng rối loạn cảm xúc theo mùa: https://acrossboundaries.ca/seasonal-affective-disorder…/
Yêu cầu ngôn ngữ PGWP 2026: https://www.ecchive.com/pgwp-canada-2026-new-rules…/
Tiếng Pháp và điểm CRS Express Entry: https://www.uscaacademy.com/blog/french-level-for-canada-pr/
Vòng rút thăm tiếng Pháp tháng 3/2026, CRS 393: https://www.visahq.com/…/irccs-march-18-express-entry…/
Trả lời