Bữa có bạn nhắn mình thấy chị viết về mấy nước kia khó quá vậy “Anh vẫn còn Graduate visa 2 năm mà, vậy vẫn ổn đúng không chị?”
Câu trả lời ngắn gọn là không còn đơn giản như vậy nữa. Anh đang trải qua đợt cải tổ hệ thống nhập cư sâu và đồng loạt nhất trong nhiều thập kỷ, và ba mảnh ghép quan trọng nhất đối với người du học, Graduate visa, Skilled Worker visa và con đường định cư ILR, đều đang bị siết cùng lúc, cùng một hướng. Mình muốn phân tích không chỉ từng con số riêng lẻ, mà cả cách chúng cộng hưởng với nhau, vì đây mới là phần quyết định thực sự đến kế hoạch của một gia đình.
Trước hết, vẫn cần nhắc lại vì sao Anh tiếp tục là lựa chọn được nhiều gia đình Việt tin tưởng.
Cái đầu tiên là chất lượng giáo dục và thời gian học ngắn. Chương trình Cử nhân ở Anh chỉ 3 năm, Thạc sĩ chỉ 1 năm, ngắn hơn hẳn so với Mỹ hay Úc, giúp tổng học phí và sinh hoạt phí cộng dồn thấp hơn đáng kể.
Cái thứ hai là Graduate visa, tức visa sau tốt nghiệp không cần công ty bảo lãnh, vẫn đang tồn tại và vẫn là một trong những chính sách hào phóng nhất so với các nước châu Âu lục địa.
Cái thứ ba là quyền làm thêm trong lúc học vẫn ổn định, tối đa 20 giờ mỗi tuần trong kỳ học, không giới hạn giờ trong kỳ nghỉ.
Nhưng đây chính là lúc mọi thứ đang siết lại đồng thời trên ba mặt trận, và đây là phần mình muốn phân tích thật kỹ theo đúng trình tự một sinh viên sẽ trải qua, từ lúc tốt nghiệp đến lúc định cư.
Thứ nhất, Graduate visa bị rút ngắn đúng vào thời điểm cửa sổ chuyển tiếp trở nên quan trọng nhất.
Từ 1 tháng 1 năm 2027, Graduate visa sẽ rút ngắn từ 2 năm xuống còn 18 tháng cho Cử nhân và Thạc sĩ, chỉ giữ nguyên 3 năm cho Tiến sĩ. Ai nộp hồ sơ từ trước 31 tháng 12 năm 2026 vẫn được hưởng mức 2 năm, nhưng sau mốc đó, toàn bộ sinh viên tốt nghiệp năm 2027 trở đi chỉ còn 18 tháng để tìm việc và chuyển sang visa lao động dài hạn. Đây không chỉ là giảm 25% thời gian, mà theo phân tích của nhiều luật sư di trú, tác động thực tế còn nặng hơn con số đó cho thấy, vì nhiều ngành có chu kỳ tuyển dụng cố định theo mùa, như luật hay tài chính, một sinh viên tốt nghiệp tháng 6 có thể phải chờ đến tháng 9 năm sau mới có đợt tuyển dụng graduate scheme tiếp theo, trong khi visa 18 tháng đã gần hết hạn. Nói cách khác, mốc thời gian tốt nghiệp không còn là chi tiết phụ, mà là biến số quyết định cả một chiến lược nghề nghiệp. Cho nên mình khuyến khích sinh viên du học Anh nên chủ động và tìm việc sớm trước khi tốt nghiệp.
Phí Graduate visa cũng vừa tăng lên 937 bảng từ tháng 4 năm 2026, cộng thêm phí bảo hiểm y tế nhập cư khoảng 1,035 bảng mỗi năm visa.
Thứ hai, ngưỡng lương Skilled Worker visa tiếp tục tăng, trong khi cánh cửa giảm nhẹ cho người mới ra trường sắp khép lại.
Mức lương tối thiểu chung hiện là 41,700 bảng một năm, tăng từ 38,700 bảng kể từ 22 tháng 7 năm 2025, hoặc mức lương thị trường của ngành đó theo mã nghề cụ thể, tùy mức nào cao hơn. Sinh viên mới tốt nghiệp có thể được hưởng mức giảm cho người mới vào nghề, khoảng 33,400 bảng, nhưng mức giảm này gắn liền với Immigration Salary List, tức danh sách ngành nghề được ưu đãi, và danh sách này dự kiến hết hiệu lực vào 31 tháng 12 năm 2026. Sau mốc đó, trừ khi được gia hạn dưới một danh sách mới, nhiều ngành nghề sẽ mất luôn mức giảm này và phải quay về ngưỡng chuẩn 41,700 bảng ngay từ đầu. Đây là điểm rất ít bài tư vấn nhắc tới, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc sinh viên tốt nghiệp cuối năm 2026 hay đầu năm 2027 có còn cơ hội tận dụng mức giảm hay không.
Thêm một lớp siết mới, từ 8 tháng 1 năm 2026, người nộp hồ sơ Skilled Worker lần đầu bắt buộc phải đạt trình độ tiếng Anh B2, cao hơn hẳn so với yêu cầu trước đó, khiến rào cản ngôn ngữ giờ đây ảnh hưởng đến cả người đã có việc làm, chứ không chỉ người mới xin visa du học.
Thứ ba, và đây là phần thay đổi lớn nhất kể từ khi mình viết bài trước, con đường định cư dài hạn ILR đã chính thức được xác nhận, không còn là đề xuất nữa.
Trước đây đây là một đề xuất đang trong giai đoạn tham vấn. Nhưng đến ngày 1 tháng 3 năm 2026, Bộ trưởng Nội vụ Anh đã chính thức xác nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng mô hình Earned Settlement, tức thường trú phải được tích lũy chứ không còn mặc định theo thời gian cư trú, sẽ được triển khai vào mùa Thu năm 2026. Mốc thời gian cư trú tiêu chuẩn để xin ILR sẽ tăng từ 5 năm lên 10 năm cho phần lớn diện visa, bao gồm cả Skilled Worker.
Điều khiến nhiều người bất ngờ nhất, và đây là phần mình muốn nhấn mạnh, quy định mới này được xác nhận sẽ áp dụng ngược cho cả những người đang trong lộ trình 5 năm hiện tại, không chỉ người nộp hồ sơ mới. Nghĩa là một bạn đang cầm Skilled Worker visa từ năm 2023 với kế hoạch xin ILR vào năm 2028 theo luật cũ, giờ đây có thể phải chờ đến tận năm 2033 theo luật mới, trừ khi đáp ứng đủ tiêu chí để được rút ngắn.
Mốc 10 năm này không cố định tuyệt đối, mà là mốc nền có thể được điều chỉnh theo mức độ đóng góp. Theo khung đang được áp dụng, người có thu nhập từ 50,270 bảng một năm trở lên có thể được trừ 5 năm, người có thu nhập từ 125,140 bảng trở lên có thể được trừ đến 7 năm. Ngược lại, người từng nhận trợ cấp công có thể bị cộng thêm từ 5 đến 10 năm vào mốc chờ. Đây thực chất là một hệ thống thưởng phạt dựa trên đóng góp tài chính, chứ không còn đơn thuần đếm số năm cư trú như trước.
Nhìn tổng thể cả ba mặt trận cùng lúc, bức tranh cho một sinh viên Việt Nam điển hình sẽ như sau. Graduate visa rút ngắn khiến cửa sổ tìm việc hẹp lại. Ngưỡng lương Skilled Worker tăng và mức giảm cho người mới ra trường có nguy cơ mất đi sau năm 2026 khiến việc chuyển đổi từ Graduate sang Skilled Worker khó hơn. Và ngay cả khi vượt qua được hai cửa đó, thời gian chờ để có thường trú chính thức cũng đã tăng gấp đôi, từ 5 lên 10 năm, trừ khi đạt mức lương đủ cao để được rút ngắn. Ba lớp siết này không tách rời nhau, mà cộng dồn lên chính là bức tranh thực tế của việc định cư tại Anh trong giai đoạn 2026 đến 2031.
Về mức lương tối thiểu chung của Anh, từ 1 tháng 4 năm 2026, lương tối thiểu quốc gia cho lao động từ 21 tuổi trở lên là 12.71 bảng một giờ, tăng từ 12.21 bảng. Đây là mức tăng đáng kể, nhưng chi phí sinh hoạt tại Anh, đặc biệt ở London, vẫn thuộc hàng đắt đỏ nhất châu Âu.
Ngoài ra, từ tháng 8 năm 2028, Anh sẽ áp dụng khoản phí mới gọi là international student levy, tức thuế đánh vào các trường đại học dựa trên số lượng sinh viên quốc tế, ước tính khoảng 925 bảng mỗi sinh viên mỗi năm học, nhiều khả năng sẽ được các trường chuyển một phần vào học phí trong tương lai. Chưa kể sắp tới các trường đại học sẽ chọn lọc sinh viên quốc tế kỹ hơn vì kiểu gì cũng sẽ bị bắt làm báo cáo tình hình sv có visa hay rớt hay đi học có đầy đủ không.
Vậy tóm lại, Anh vẫn là lựa chọn tốt cho gia đình ưu tiên thời gian học ngắn và chất lượng giáo dục cao. Nhưng nếu mục tiêu cuối cùng là định cư lâu dài chứ không chỉ đi làm vài năm rồi về, gia đình cần nhìn xa hơn con số Graduate visa 18 tháng hay 2 năm, mà phải tính đến cả bài toán lương đủ để vượt ngưỡng Skilled Worker, lẫn bài toán thời gian chờ ILR đã tăng gấp đôi và áp dụng cho cả người đang ở Anh. Đây là ba lớp quyết định cần được nhìn như một hệ thống liên hoàn, không phải ba mốc thời gian tách rời.
Mình vẫn tin Anh xứng đáng là một lựa chọn hàng đầu cho giáo dục chất lượng cao. Nhưng mình muốn anh chị và các bạn hiểu rằng năm 2027 không chỉ là giai đoạn có vài thay đổi nhỏ, mà là giai đoạn toàn bộ triết lý nhập cư của Anh đang chuyển từ mô hình cư trú theo thời gian sang mô hình cư trú theo đóng góp, và điều này ảnh hưởng đến mọi quyết định từ ngày chọn nhập học cho đến ngày nộp hồ sơ ILR nhiều năm sau.
Nguồn tham khảo:
Graduate visa giảm từ 2 năm xuống 18 tháng từ 1/1/2027: https://www.gov.uk/graduate-visa và https://www.ukcisa.org.uk/student…/working/graduate-route/
Phí Graduate visa 937 bảng và bảo hiểm y tế nhập cư: https://www.hextonslaw.com/…/graduate-visa-cut-to-18…
Mức lương Skilled Worker 41,700 bảng (tăng từ 38,700 bảng từ 22/7/2025), mức giảm người mới vào nghề 33,400 bảng gắn với Immigration Salary List hết hạn 31/12/2026: https://ukvisa.blog/salary-skilled-worker-visa/ và https://www.jpsimmigration.com/skilled-worker-visa-2026…/
Yêu cầu tiếng Anh B2 cho người nộp Skilled Worker lần đầu từ 8/1/2026: https://ukvisa.blog/salary-skilled-worker-visa/
Lương tối thiểu quốc gia 12.71 bảng/giờ từ 1/4/2026: https://www.gov.uk/…/the-national-minimum-wage-in-2026
Cải tổ ILR Earned Settlement chính thức xác nhận triển khai Thu 2026, áp dụng ngược cho người đang cư trú, mốc 10 năm điều chỉnh theo thu nhập: https://www.fsp-law.com/ilr-changes-coming-in-autumn-2026/ và https://ilrtracker.com/guides/earned-settlement-changes và https://www.davidsonmorris.com/uk-ilr-debate-update/
International student levy 925 bảng/sinh viên/năm từ 8/2028: https://commonslibrary.parliament.uk/research…/cbp-10267/
Trả lời