Tuần này mình có một Chị hỏi về việc muốn chọn chương trình thạc sỹ để đưa cả gia đình đi cùng để con được học miễn phí.
Câu hỏi đó, hai năm trước dễ trả lời hơn nhiều. Giờ thì mình phải ngồi giải thích kỹ hơn một chút, vì luật đã thay đổi ở cả hai nước từng “dễ thở” nhất cho gia đình: New Zealand và Canada.
Nếu anh chị đang tính đi du học – định cư theo hướng cả gia đình cùng đi, mong con được học miễn phí với chi phí thấp nhất, năm nay chỉ còn hai lựa chọn thật sự “thân thiện với gia đình” là New Zealand và Canada. Nhưng cả hai đều đã siết lại, không còn “bậc nào cũng được” như giai đoạn trước.
Điểm chung vẫn còn giữ được:
Vợ hoặc chồng đi học, người còn lại vẫn có thể được cấp Open Work Permit để đi làm toàn thời gian. Con trên 4 tuổi vẫn được học miễn phí tại trường công (New Zealand: ECE 20 giờ/tuần cho bé 3-5 tuổi, học phổ thông miễn phí từ 5 tuổi trở lên; Canada: trường công miễn phí từ 5 tuổi). Cả nhà vẫn được sống trong môi trường an toàn, giáo dục tốt, chính sách rõ ràng.
Nhưng điều kiện đã thay đổi:
Ở Canada, từ 21/1/2025, IRCC chỉ còn cấp Open Work Permit cho spouse nếu người đi học đang theo chương trình Thạc sĩ tối thiểu 16 tháng, Tiến sĩ, hoặc một số ngành chuyên nghiệp nhất định (Y, Nha, Luật, Sư phạm…). College, cử nhân thông thường, hay các chương trình thạc sĩ ngắn dưới 16 tháng đều không còn đủ điều kiện. Từ tháng 3/2026, IRCC còn siết thêm: nếu người đi học đang ở học kỳ cuối, hồ sơ xin OWP cho spouse có thể bị từ chối, kể cả khi gia hạn permit đã có sẵn.
Ở New Zealand, quy định có phần linh hoạt hơn Canada một chút. Từ tháng 6/2024, spouse được cấp work visa nếu người đi học theo chương trình Thạc sĩ hoặc Tiến sĩ (Level 9-10), hoặc theo học Cử nhân/Cử nhân danh dự (Level 7-8) nhưng phải là ngành nằm trong Green List — nhóm ngành đang thiếu nhân lực và dẫn tới các nghề cần đăng ký hành nghề, như Điều dưỡng, Kỹ thuật, Sư phạm. Nếu ngành học không nằm trong danh sách này, spouse chỉ xin được visa du lịch, khôn
g có quyền làm việc.
Với Canada, điểm cộng là con được học công lập miễn phí, cơ hội định cư rõ hơn khi con học lên Thạc sĩ, thị trường việc làm lớn hơn nhờ quy mô kinh tế và dân số vượt trội — Toronto, Vancouver, Calgary vẫn là những nơi có nhiều lựa chọn ngành nghề.
Với New Zealand, điểm cộng là chính sách định cư minh bạch (SMC mới, Green List). Về chi phí sinh hoạt, các nguồn so sánh hiện không thống nhất — có nguồn cho rằng NZ rẻ hơn Canada khoảng 9%, có nguồn lại cho thấy hai nước gần như tương đương. Về việc làm, tỷ lệ thất nghiệp NZ hiện thấp hơn Canada, nhưng quy mô thị trường lao động NZ nhỏ hơn đáng kể do dân số chỉ bằng khoảng 1/8 Canada, nên sinh viên mới ra trường sẽ cạnh tranh nhiều hơn nếu ngành học không thuộc nhóm đang thiếu nhân lực.
Mình hay nói với các gia đình đến hỏi mình vậy: nếu ưu tiên môi trường ổn định, cộng đồng người Việt lớn, cơ hội việc làm rộng, Canada sẽ phù hợp hơn. Nếu muốn chính sách nhập cư rõ ràng, không gian sống thoáng đãng, dân số ít cạnh tranh hơn, New Zealand là lựa chọn đáng cân nhắc — miễn là chọn đúng ngành nằm trong Green List.
Nhưng điều quan trọng nhất bây giờ không còn là chọn nước nào, mà là chọn đúng ngành, đúng bậc học, để spouse thực sự đủ điều kiện xin được Open Work Permit. Một lựa chọn ngành sai, có thể khiến cả kế hoạch “cả nhà cùng đi” của gia đình sụp đổ ngay từ bước đầu.
Nếu gia đình đang phân vân giữa Canada và New Zealand, anh chị nhắn mình nhé, mình sẽ cùng xem ngành nào phù hợp để spouse được cấp OWP, tính chi phí cho cả nhà, xem khả năng định cư sau tốt nghiệp, và gửi lộ trình cá nhân hóa theo đúng hồ sơ thực tế của gia đình mình.
Nguồn tham khảo:
[1] Quy định Spousal Open Work Permit Canada, cập nhật 21/1/2025 & 3/2026: https://www.nihanglaw.ca/sowp-canada-spousal-open-work…/
[2] Cập nhật quy tắc C42, hiệu lực 4/3/2026: https://www.immigration2canada.com/spousal-open-work…/
[3] Immigration New Zealand — thông báo chính thức mở rộng quyền làm việc cho partner sinh viên, 21/6/2024: https://www.immigration.govt.nz/…/update-to-work-rights…
[4] So sánh chi phí sinh hoạt Canada–NZ (Livingcost.org): https://livingcost.org/cost/canada/new-zealand
[5] So sánh chi phí sinh hoạt Canada–NZ (GlobalCostData): https://globalcostdata.com/compare/canada-vs-new-zealand/
[6] Thống kê thị trường lao động New Zealand, quý 1/2026 (Stats NZ): https://www.stats.govt.nz/…/labour-market-statistics…/
[7] So sánh lương và tỷ lệ thất nghiệp Canada–NZ: https://wage.is/canada/vs/new-zealand/
Trả lời