Mở Facebook ra thấy người này nói Mỹ là số 1. Đọc thêm vài bài lại thấy Canada mới là lựa chọn tốt nhất. Người khác thì khẳng định Úc an toàn hơn. Có người lại cho rằng Singapore mới đáng đầu tư. Thậm chí cùng một quốc gia nhưng mỗi đơn vị tư vấn một kiểu. Nghe nhiều đến mức cuối cùng càng tìm hiểu càng rối.
Gần 15 năm làm nghề, mình nhận ra đa số gia đình không chọn sai trường, cũng không hẳn chọn sai ngành, mà thường chọn sai ngay từ câu hỏi đầu tiên.
Câu hỏi phổ biến nhất là: “Con nên đi nước nào?”
Thực tế, đây lại không phải câu hỏi quan trọng nhất.
Trước khi chọn quốc gia, gia đình cần trả lời 3 câu hỏi.
Thứ nhất, con muốn gì sau khi tốt nghiệp? Muốn về Việt Nam làm việc? Muốn ở lại vài năm để tích lũy kinh nghiệm? Hay muốn định cư lâu dài?
Thứ hai, con thực sự phù hợp với ngành nghề nào? Có những bạn rất hợp với kỹ thuật nhưng lại cố theo kinh doanh. Có những bạn có tố chất làm việc với con người nhưng lại bị ép theo những ngành đang “hot”.
Và thứ ba, điều mà rất nhiều gia đình ngại nói đến nhưng lại ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch: gia đình có sẵn bao nhiêu tiền cho hành trình du học này?
Mình thường không hỏi học phí mỗi năm gia đình chịu được bao nhiêu.
Mình hỏi tổng ngân sách.
Ví dụ gia đình dự kiến đầu tư 2 tỷ, 3 tỷ hay 5 tỷ cho toàn bộ hành trình từ lúc nhập học đến khi tốt nghiệp?
Bởi vì đây mới là con số quan trọng.
Một kế hoạch du học tốt không phải là cố gắng vào được quốc gia đắt nhất.
Mà là chọn được lộ trình phù hợp với khả năng tài chính của gia đình mà vẫn đạt được mục tiêu nghề nghiệp lâu dài.
Có những gia đình hoàn toàn đủ khả năng cho con học Mỹ.
Nhưng sau khi phân tích mục tiêu nghề nghiệp thì Singapore hoặc Malaysia lại là lựa chọn hợp lý hơn rất nhiều.
Ngược lại cũng có những trường hợp nếu chỉ nhìn vào chi phí trước mắt mà bỏ qua cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp thì lại là một quyết định chưa tối ưu.
Sau khi trả lời được ba câu hỏi đó, việc chọn quốc gia thường trở nên rõ ràng hơn rất nhiều.
Nếu mục tiêu là học tập để quay về Việt Nam phát triển sự nghiệp, lúc đó nên nhìn vào thế mạnh đào tạo của từng quốc gia thay vì chỉ nhìn vào độ nổi tiếng.
Ví dụ, Singapore rất mạnh về kinh doanh, tài chính, logistics, chuỗi cung ứng và thương mại quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà đây là một trong những trung tâm thương mại và logistics lớn nhất thế giới.
Nếu yêu thích kỹ thuật, năng lượng hoặc dầu khí thì Malaysia là lựa chọn đáng cân nhắc. Nhiều người Việt chưa để ý nhưng Malaysia là quốc gia có ngành dầu khí phát triển rất mạnh trong khu vực. Các ngành kỹ sư dầu khí, kỹ sư hóa học, kỹ sư công nghiệp hay kỹ thuật cơ khí đều có nhiều lợi thế.
Nếu đam mê công nghệ thông tin, kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo hoặc khoa học máy tính thì Mỹ vẫn là điểm đến hàng đầu. Đây là nơi tập trung những công ty công nghệ lớn nhất thế giới và cũng là nơi tạo ra nhiều đổi mới công nghệ nhất.
Nếu quan tâm đến các ngành sức khỏe, điều dưỡng, chăm sóc người cao tuổi hoặc các lĩnh vực liên quan đến y tế thì Canada có rất nhiều cơ hội. Đây cũng là nhóm ngành mà thị trường lao động đang có nhu cầu lớn trong nhiều năm tới.
Nếu yêu thích tâm lý học, công tác xã hội, giáo dục đặc biệt hoặc các ngành liên quan đến wellbeing thì Úc là quốc gia rất đáng quan tâm. Đây là lĩnh vực được đầu tư mạnh và có tính ứng dụng thực tế rất cao.
Còn nếu mục tiêu là ở lại làm việc sau tốt nghiệp thì cách tiếp cận sẽ khác. Lúc đó không chỉ nhìn vào trường hay bảng xếp hạng mà còn phải nhìn vào nhu cầu lao động, chính sách visa sau tốt nghiệp, khả năng tuyển dụng và mức độ cạnh tranh của ngành nghề.
Có những ngành học nghe rất hấp dẫn nhưng cơ hội việc làm không nhiều. Ngược lại, có những ngành ít hào nhoáng hơn nhưng lại mở ra rất nhiều cơ hội nghề nghiệp.
Vì vậy, mỗi khi phụ huynh hỏi mình: “Chị ơi, nước nào tốt nhất?”, mình thường trả lời rằng đây chưa phải câu hỏi đúng.
Câu hỏi đúng nên là:
Con muốn gì sau khi tốt nghiệp?
Con phù hợp với ngành gì?
Và gia đình dự định đầu tư bao nhiêu cho toàn bộ hành trình du học?
Khi trả lời được ba câu hỏi đó, quốc gia phù hợp thường sẽ tự xuất hiện.
Trong thời buổi loạn cào cào thông tin như hiện nay, điều khó nhất không phải là tìm thông tin. Điều khó nhất là biết thông tin nào thực sự phù hợp với mục tiêu, năng lực và điều kiện tài chính của chính gia đình mình.
Trả lời