Câu hỏi nghe đơn giản nhưng thực ra đang hỏi hai thứ cùng lúc. Một là con đang giỏi cái gì và muốn trở thành ai. Hai là nơi nào trên thế giới này đang đào tạo tốt và có hệ sinh thái cho nhóm ngành đó phát triển.
Hai thứ đó không phải lúc nào cũng chỉ về cùng một hướng.
Mình ngồi nghĩ lại 15 năm tư vấn, và nhận ra rằng mỗi quốc gia có một thế mạnh đào tạo gắn rất chặt với nền kinh tế, lịch sử và văn hoá của họ. Không phải ngẫu nhiên. Là vì thị trường lao động ở đó thật sự cần những người được đào tạo theo cách đó.
Mỹ mạnh nhất về kinh tế, tài chính, ngân hàng và chính sách công. Phố Wall, các tổ chức tài chính quốc tế, những trường kinh tế danh tiếng nhất thế giới đều tập trung ở đây. Mạng lưới cựu sinh viên và cơ hội thực tập trong các ngành này ở Mỹ khó nơi nào sánh được.
Pháp là nơi duy nhất mình nghĩ đến khi ai đó muốn học ẩm thực, mỹ phẩm, thời trang hay thiết kế. Không phải vì danh tiếng, mà vì cả một hệ sinh thái ngành nghề thật sự tồn tại ở đó. Học ở Pháp trong các lĩnh vực này là được đào tạo ngay trong môi trường chuyên nghiệp bậc nhất.
Đông Âu, đặc biệt là Nga, Hungary, Czech và Ba Lan, có truyền thống đào tạo toán, lý, hoá và khoa học cơ bản rất mạnh từ nhiều thập kỷ trước. Chi phí thấp hơn Tây Âu nhiều mà chất lượng học thuật không thua kém. Nhiều giáo sư hàng đầu thế giới xuất thân từ hệ thống này.
Đức là tiêu chuẩn vàng cho kỹ thuật cơ khí và kỹ thuật công nghiệp. Hệ thống đào tạo kép kết hợp học lý thuyết với thực hành tại doanh nghiệp, ra trường là có kinh nghiệm thực tế thật sự, không phải chỉ có bằng.
Đài Loan đang là điểm đến nổi bật nhất cho ngành bán dẫn và vi điện tử. TSMC và cả hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn tập trung ở đây. Sinh viên học ngành này tại Đài Loan có cơ hội tiếp cận môi trường thực tế mà không nơi nào có được ở thời điểm hiện tại.
Thuỵ Sỹ là địa chỉ duy nhất cho ngành quản trị nhà hàng khách sạn. Không phải vì trường học ở đó nổi tiếng, mà vì toàn bộ ngành công nghiệp khách sạn và du lịch cao cấp của thế giới đều nhìn vào bằng cấp từ Thuỵ Sỹ như một chuẩn mực.
Singapore mạnh về logistics và công nghệ sinh học. Vai trò trung tâm thương mại của đảo quốc này tạo ra nhu cầu thực tế và liên tục cho cả hai ngành. Sinh viên học ở đây không chỉ được đào tạo tốt mà còn được thực tập trong môi trường thương mại quốc tế ngay tại chỗ.
Malaysia đang nổi lên về y và hàng không. Chi phí đào tạo thấp hơn nhiều so với Mỹ hay Úc nhưng bằng cấp được công nhận rộng rãi. Với ngành y đặc biệt, nhiều gia đình chọn Malaysia làm bước đầu rồi chuyển tiếp sang Úc hoặc Anh để hoàn thành chương trình, vừa tiết kiệm vừa có nền tảng vững.
Úc mình hay tư vấn nhất cho y tế, điều dưỡng và giáo dục. Bằng được công nhận rộng rãi, nhu cầu tuyển dụng thật sự và lộ trình định cư rõ ràng hơn hầu hết các nước khác trong cùng nhóm ngành.
Canada mạnh về công nghệ thông tin, kỹ thuật phần mềm và toán ứng dụng, đặc biệt qua hệ thống co-op của các trường như Waterloo, nơi sinh viên ra trường với hai năm kinh nghiệm làm việc thực tế. Canada cũng mạnh về y tế, khoa học môi trường và nghiên cứu liên ngành. Hệ thống song ngữ Anh Pháp tạo thêm lợi thế cho những ai muốn tiếp cận thị trường lao động Pháp ngữ sau này.
Anh thì mình nghĩ đến ngay khi ai đó muốn học luật, tài chính quốc tế, kinh tế chính trị hay nghệ thuật sáng tạo. Oxford và Cambridge vẫn là hai tên tuổi không nơi nào thay thế được trong ngành luật và khoa học xã hội. London School of Economics là địa chỉ mà cả thế giới nhìn vào khi nói đến tài chính và kinh tế học. Và với nghệ thuật sáng tạo, thiết kế thời trang hay truyền thông, Royal College of Art và University of the Arts London đào tạo những người đang định hình ngành sáng tạo toàn cầu.
Đây là góc nhìn tổng quan, không phải công thức áp cho tất cả mọi người. Mỗi trường hợp còn phụ thuộc vào năng lực của con, ngân sách gia đình và mục tiêu sau tốt nghiệp là ở lại hay về nước.
Nhưng bắt đầu từ câu hỏi đúng thì bao giờ cũng dễ tìm ra câu trả lời đúng hơn.
Anh chị nào muốn ngồi lại phân tích cụ thể cho trường hợp của con, nhắn mình nhé.
Trả lời